Hörmətli həmkarlar, salam!
Sizinlə Vasil Malets — «Məqalələr Akademiyası»nın direktoru və «Scopus indeksasiyasını itirə biləcək jurnallar» analitik rubrikasının müəllifi.
Bu gün — 2026-cı ilin üçüncü buraxılışıdır, və o yenidən dayanıb düşünməyə vadar edir.
Bu dəfəki siyahımızda dörd jurnal var: üç Q3 və bir Q2. Məhz Q2-ni xüsusi olaraq vurğulamaq istəyirəm — istisna olduğu üçün yox, artıq bir tendensiyaya çevrildiyi üçün.
Əvvəlki hissəmizdə nümayiş etdirdiyimiz kimi — bir-iki il əvvəl rubrikamızda Q3-dən yuxarı olan jurnallar demək olar ki, yox idi. Bu gün isə Q2 burada artıq heç kimi təəccübləndirmir. Xatırladım: Q2 əbədi keyfiyyət nişanı deyil. Bu, kvartil verilən an jurnalın vəziyyətinin anlıq görüntüsüdür. Bundan sonra hər şey onu kimin necə idarə etməsindən asılıdır.
Jurnallar satılır. Redaksiya siyasəti bir mövsümdə dəyişir. Bir il əvvəl etibarlı görünən nəşr bu gün artıq «istənilən mövzuda sürətli nəşr» vədi ilə kütləvi dəvətnamələr göndərə bilər.
Bu buraxılışda biz analiz edəcəyik:
- Tematik filtr və ekspert rəyi olmayan klassik publication mills-ə çevrilmiş 3 Q3 jurnalı;
- Hələlik «kağız üzərində» mövcud olan, lakin artıq yırtıcı transformasiyanın bütün əlamətlərini nümayiş etdirən 1 Q2 jurnalı.
Namizədlər siyahısı:
1. Journal of Daoist Studies
ISSN: 1941-5524
Scopus linki:https://www.scopus.com/sourceid/21101033328
Jurnal saytı: https://journalofdaoiststudies.org
İcmal:
Jurnal 2008-ci ildən mövcuddur və 2026-cı ilə qədər daoizm üzrə ciddi fokuslu akademik nişe nəşr idi: ildə 1 cild, 14–16 məqalə, hamısı yalnız daos fəlsəfəsi, tarixi və təcrübəsi haqqında. Nəşriyyat — University of Hawaii Press.
2026-cı ildə bir şeylər aydın şəkildə yanlış getdi. İlk 7 ayda jurnal artıq 12 (!) nömrə çap etdirdi — bunların 9-u «xüsusi» (S1–S9) kimi işarələnib. Bu xüsusi buraxılışlarda hər şey dərc olunur: ortodontiya, kibertəhlükəsizlik, İndoneziyada karbon vergisi, İraqın bank analizi, avtomobil resorları, stomatologiya keys-reportları. Daoizmlə əlaqə yalnız kosmetikdir: bəzi müəlliflər daoizmlə heç bir əlaqəsi olmayan məqalənin başlığına «Dao» sözünü əlavə edirlər.
Diqqətəlayiq: əlyazmanın təqdim tarixi ilə xüsusi buraxılışlarda nəşr tarixi üst-üstə düşür — ekspert rəyi faktiki olaraq yoxdur.
Təhlil anında xüsusi buraxılışların məqalələri Scopus-da hələ indeksləşdirilməyib, jurnal, görünür, artıq CSAB tərəfindən yoxlanılmağa göndərilib.
Jurnal profili:
– Kvartil: Q3;
– Ölkə: ABŞ;
– Mövzu: daos fəlsəfəsi, tarixi, dini;
– Nəşr dəyəri (APC): 1 800 USD.
Əsas pozuntular:
- İldə 1 cild əvəzinə 7 ayda 9 xüsusi buraxılış;
- Xüsusi buraxılışların məqalələrinin Aims & Scope ilə heç bir əlaqəsi yoxdur;
- Sıfır ekspert rəyi vaxtı — təqdim tarixi nəşr tarixi ilə üst-üstə düşür;
- Məqalə başlığındakı «Dao» sözü istənilən materialın nəşri üçün formal əsas kimi istifadə edilir.
Risk qiymətləndirməsi:
Jurnalın Scopus-dan xaric edilmə ehtimalı: 100%.
Xüsusi buraxılış məqalələrinin indeksləşdirilməsi və sonradan deindeksasiyası ehtimalı: 100%.
2. International Journal of Computer Information Systems and Industrial Management Applications (IJCISIM)
ISSN: 2150-7988
Scopus linki: https://www.scopus.com/sourceid/21101017598
Jurnal saytı:https://cspub-ijcisim.org
İcmal:
Jurnal 2004-cü ildən mövcuddur və 2024-cü ilə qədər Machine Intelligence Research Labs tərəfindən nəşr olunurdu. Tematika — kompüter informasiya sistemləri və sənaye menecmentinin tətbiqləri. Akademik reputasiya, sabit nəşr modeli: ildə 1 cild.
Hər şey 2024-cü ildə, jurnal yeni nəşriyyata — Cerebration Science Publishing Co., Limited (Honkong) keçəndə dağıldı. Bu özlüyündə artıq narahatlandırıcı bir işarə idi.
2025-ci ildə jurnal 100-dən çox məqalə ilə 1 cild nəşr etdirdi — aralarında çin pedaqoji məqalələrinin sayı kəskin artdı, orada informasiya sistemləri ilə əlaqə yalnız başlıqdakı «big data» və ya «AI» sözlərindən ibarətdir. Rəqslər, musiqi təhsili, bədən tərbiyəsi üzrə tədqiqatlar — bu artıq computer information systems deyil, müəlliflər başlığı necə formalaşdırsa da.
2026-cı ildə — xüsusi buraxılışların tam yayılması: 7 ayda artıq 10 nömrə (2 adi + 8 xüsusi — 1s-dən 8s-ə qədər). Xüsusi buraxılışlarda Qırğızıstanda dövlət alışları, Hindistanın fond bazarında geosiyasi şoklar, Cənub-Şərqi Asiyada kofe istehsalı, kaučuklu beton konstruksiyalar haqqında məqalələr müntəzəm olaraq çıxır. Computer information systems ilə əlaqə formal və ya yoxdur.
Təhlil anında xüsusi buraxılışların məqalələri Scopus-da hələ indeksləşdirilməyib, jurnal artıq CSAB yoxlamasında ola bilər.
Jurnal profili:
Kvartil: Q3;
Ölkə: Honkong (2024-cü ildən yeni nəşriyyat);
Mövzu: kompüter informasiya sistemləri, sənaye menecmenti;
Nəşr dəyəri (APC): 1 500 USD.
Əsas pozuntular:
- 2024-cü ildə nəşriyyatın dəyişdirilməsi — dərhal kütləvi nəşr modelinin başlanması;
- 2026-cı ilin 7 ayında 8 xüsusi buraxılış;
- Xüsusi buraxılışların məqalələri Aims & Scope-dan kənara çıxır;
- 2025-ci ilin adi cildində — formal AI əlaqəli çin təhsil məqalələrinin kütləvi axını.
Risk qiymətləndirməsi:
Jurnalın Scopus-dan xaric edilmə ehtimalı: 100%.
Xüsusi buraxılış məqalələrinin indeksləşdirilməsi və sonradan deindeksasiyası ehtimalı: 100%.
3. International Journal of Special Education (IJSE)
ISSN: 0827-3383 / E-ISSN: 1917-7844
Scopus linki: https://www.scopus.com/sourceid/33328
Jurnal saytı: https://internationalsped.com
İcmal:
Jurnal 1985-ci ildən mövcuddur — xüsusi və inklüziv təhsil sahəsində 40 illik akademik reputasiya. Nəşriyyat — Sped sp. z o.o. (Polşa, Belsko-Byala). Eyni zamanda Scopus və Web of Science-da indeksləşdirilir. 2025-ci ilə qədər sabit şəkildə çıxırdı: ildə 2 buraxılış, xüsusi təhsil, defektologiya, əlil insanlar üçün yardımçı texnologiyalar üzrə ciddi fokus.
2026-cı ildə hər şey dağıldı. İlk 7 ay üçün — artıq 14 nömrə: 2 adi və 13 xüsusi (1s–13s). Yalnız bir S13 xüsusi buraxılışında təxminən 110 məqalə var. Və burada ən maraqlısı başlayır.
Təxminən 110 S13 məqaləsindən xüsusi təhsil mövzusu ilə həqiqətən əlaqəli olanlar 5-8 ədəddir. Qalanları: yerli anesteziya altında alt ətraflarda cərrahiyyə, dental implantologiyada dinamik naviqasiya sistemlərinin dəqiqliyi, multifraktal analiz vasitəsilə dəri xərçənginin təsnifatı, ACL rekonstruksiyası və qaçış lentində kvadriseps məşqi, maliyyə hedcinqləri və CVaR portfel optimallaşdırması, Cənubi Sulavesi əyalətinin fiskal potensialının analizi, Osmanlı imperiyasında yeniçərilər və bektaşizm — bu istisna deyil, hər xüsusi buraxılış üçün norma belədir.
Ayrıca qırmızı bayraq: müəlliflər üçün əlaqə — WhatsApp nömrəsi +968 96502464 (kod +968 — Omandır). Polşa şirkəti Oman WhatsApp-ı ilə — jurnalın real operatorlarının Polşada olmadığının klassik işarəsi.
Təhlil anında xüsusi buraxılışların məqalələri Scopus və Web of Science-da hələ indeksləşdirilməyib, jurnal demək olar ki, əminliklə artıq CSAB yoxlamasındadır.
Jurnal profili:
Kvartil: Q3;
Ölkə: Polşa (Sped sp. z o.o.), faktiki operatorlar — Oman;
Mövzu: xüsusi və inklüziv təhsil;
Nəşr dəyəri (APC): açıq şəkildə göstərilmir, qəbul WhatsApp vasitəsilə.
Əsas pozuntular:
- 2026-cı ilin 7 ayında 13 xüsusi buraxılış;
- Xüsusi buraxılışların məqalələrinin ~95%-nin xüsusi təhsimlə heç bir əlaqəsi yoxdur;
- Müəlliflər üçün əlaqə — redaksiya poçtu əvəzinə Oman WhatsApp-ı;
- Elan edilmiş ekspert rəyi nəşr templəri və məqalə həcmi ilə uyğunsuz.
Risk qiyməti:
Jurnalın Scopus və Web of Science-dan xaric edilmə ehtimalı: 100%.
Xüsusi buraxılış məqalələrinin indeksləşdirilməsi və sonradan deindeksasiyası ehtimalı: 100%.
4. Journal of Intelligent Decision Making and Information Science (JIDMIS)
eISSN: 3079-0875
Scopus linki: https://www.scopus.com/sourceid/21101392299
Jurnal saytı: https://jidmis.org
İcmal:
Jurnal 2024-cü ildə yaradılıb — yəni cəmi 2 illiyi var. Nəşriyyat: Nexora Academic Press (Rumıniya). Elan edilmiş fokus: decision sciences, AI və informasiya sistemləri.
Jurnalın əsas səhifəsində CiteScore 3.4 (2026) göstərilir — üç il əvvəl mövcud olmayan nəşr üçün bu anormal yüksək metrikadır. Müqayisə üçün: yetkin jurnallar bu dəyəri onilliklər ərzində formalaşdırır. İki tam cildi olan jurnal üçün bu ya sitatla manipulyasiyanın nəticəsidir, ya da yanlış göstərilmiş məlumatlardır. Scopus jurnallarının məqalələri niyə rədd etdiyi haqqında ayrıca yazımızda bu meyarları ətraflı izah etdik.
Sayt elan edir: ildə 1 cild, 17% qəbul nisbəti, qərara qədər 75 gün. Ciddi nəşr kimi görünür. Lakin 2026-cı ilin reallığı: üç nömrə (Vol. 3 + Vol. 3 No. 1s + Vol. 3 No. 2s), və ilk xüsusi buraxılış yaradılmadan 2 il sonra çıxdı.
Vol. 3 No. 2s-də (56 məqalə, iyun 2026) — məqalələrin ~40%-nin decision making və ya information science ilə əlaqəsi yoxdur: şişin böyüməsinin riyazi modelləşdirilməsi, bitkinin kökləri ilə su udulması, beton tirlərdə çat mexanikası, tənəffüs yollarında aerozolların hidromexanikası, DNT-nin superspirallaşmasının riyazi məhdudiyyətləri, PDE-modellərinə əsaslanan toxuma regenerasiyası. Elan edilmiş Aims & Scope ilə əlaqə sıfırdır.
Lakin ən göstərici müəlliflik strukturudur. Bir xüsusi buraxılışda eyni 5–6 hind müəllifi eyni zamanda tamamilə fərqli 5–8 məqalədə fiqurlaşır. Bu paper mill-in klassik imzasıdır: real töhfəsindən asılı olmayaraq öz aralarında nəşriyyatları bölüşdürən müəlliflər şəbəkəsi.
Təhlil anında xüsusi buraxılışların məqalələri Scopus-da hələ indeksləşdirilməyib, inkişaf tempini nəzərə alsaq, jurnal artıq CSAB-ın nəzarətinə düşmüş ola bilər.
Jurnal profili:
Kvartil: Q2;
Ölkə: Rumıniya (Nexora Academic Press);
Mövzu: decision sciences, AI, informasiya sistemləri;
Nəşr dəyəri (APC): 1 200 USD.
Əsas pozuntular:
- 2 illik jurnal üçün elan edilmiş CiteScore 3.4 — sitatla manipulyasiyanın əlaməti;
- Elan edilmiş «ildə 1 cild» tezliyi — 2026-cı ildə faktiki olaraq artıq 3 nömrə;
- Xüsusi buraxılış məqalələrinin ~40%-i Aims & Scope-dan kənardır;
- Paper mill: eyni müəlliflər bir nömrədə 5–8 fərqli mövzulu məqalədə eyni zamanda;
- Nəşr akademik tarixçəsi olmadan kommersiya məqsədi ilə sıfırdan yaradılıb.
Risk qiymətləndirməsi:
Jurnalın Scopus-dan xaric edilmə ehtimalı: 100%.
Xüsusi buraxılış məqalələrinin indeksləşdirilməsi və sonradan deindeksasiyası ehtimalı: 100%.
Bu kimi icmalları hər ay birinci alın
Riskli jurnalların siyahıları, AAK yenilikləri və Scopus xəbərləri — açıq postlardan əvvəl qapalı kanalda.
Nəticə
Bu buraxılışda dörd jurnalı analiz etdik, və onlara birlikdə baxsaq — çox aydın bir mənzərə ortaya çıxır.
Hamısı eyni sxemdən istifadə edir: special issue factory. Reputasiyası və kvartili olan jurnal xüsusi buraxılışlar seriyası açır, ora stomatologiya, mülki tikinti, maliyyə hedcinqləri, Osmanlı imperiyasında yeniçərilər — hər şey daxil olur. Ödəniş qəbul edilib, məqalə çıxıb, ekspert rəyi sıfır gün ərzində keçib.
Bu buraxılış yeni bir şey üzə çıxardı. Əvvəllər biz əsasən yoldan çıxmış jurnalları analiz edirdik. Bu gün siyahımızda JIDMIS var — iki illik jurnal, sıfırdan kommersiya məqsədi ilə yaradılıb və Scopus-da Q2 əldə etməyi bacardı. Bu artıq başqa səviyyəli təhlükədir: deqradasiya yox, akademik reputasiyanın sistemli saxtalaşdırılması — yırtıcı jurnallar haqqında bələdçimizdə məhz belə bir sxemdən söhbət gedir.
Və ən vacibi: kvartil yenə xilas etmədi. IJSE — Q3, 40 illik tarixi olan jurnal — artıq 2026-cı ilin 7 ayında 13 xüsusi buraxılışı var və redaksiya ilə yeganə əlaqə kanalı kimi Oman WhatsApp-ı. JIDMIS — Scopus-da Q2 — bir xüsusi buraxılışda eyni 5–6 müəllif eyni zamanda bir-biri ilə əlaqəli olmayan 8 məqalədə fiqurlaşır.
Jurnalı yalnız kvartilə görə seçən müəlliflər 2026-cı ildə yenə eyni klassik kombinasiyaya düçar olmaq riskini daşıyır: xərclənmiş pul, vaxt və ya Scopus-a heç vaxt daxil olmayacaq, ya da ilk CSAB yoxlamasından sonra deindeksasiya ediləcək məqalə. Azərbaycan alimlərinin belə sxemlərlə aldadılması artıq yalnız nəzəri ssenari deyil.
Buna görə hər təqdimatdan əvvəl — nömrələrin real dinamikasını yoxlayın, xüsusi buraxılışlarda müəlliflik strukturuna baxın, detalları nəzərə alın: nəşriyyat kimdir, əlaqə poçtu haradadır, son yarım ildə neçə xüsusi buraxılış çıxıb. Ya da hər gün bu jurnalları monitorinq edən mütəxəssislərə müraciət edin.
Scopus-dan çıxarılmayacaq etibarlı jurnalda nəşr lazımdır?
Məqalələr Akademiyası Sizə etibarlı jurnallarda nəşr ilə kömək etməyə hazırdır:
Açarla nəşr xidməti
Yazılmasından lazımi kvartilli (Q1–Q4) jurnalda çıxmasına qədər tam xidmət — 100% nəşr zəmanəti ilə.
Ətraflı öyrənin →Məqalələrdə həmmüəlliflik
Müxtəlif elmi istiqamətlər üzrə həmmüəlliflik proqramımıza qoşulun. Kataloqumuzda 50-dən çox elmi istiqamət mövcuddur.
Həmmüəlliflik →
