AAK həmmüəlliflik tələbləri birgə yazılmış məqalələrin elmi məqsədinizə uyğun nəşr şərtlərinə cavab verdiyi halda nəzərə alınmasına imkan verir. Həmmüəlliflərin olması işin qəbul edilməyəcəyi demək deyil: tədqiqatın məzmunu, jurnalın uyğunluğu və iddiaçının şəxsi töhfəsi əhəmiyyət daşıyır. Professor elmi adına iddia edən bəzi kateqoriyalar üçün isə tək müəllifli monoqrafiya və tədris-metodiki işlər nəzərdə tutulur; bunları jurnal məqalələrindən fərqləndirmək lazımdır. AAK-ın izahı, Elmi adlar verilməsi qaydası haqqında Əsasnamə.
Normativ mənbələrin yoxlanıldığı tarix: 3 oktyabr 2026-cı il.
Həmmüəllifli məqalə AAK-da qəbul olunurmu?
AAK — Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasıdır. Komissiya elmi dərəcə və elmi adlar verir. Müəllif əvvəlcə məqsədini müəyyənləşdirməlidir: PhD müdafiəsi, dosent və ya professor elmi adının alınması üçün tələb olunan elmi işlər eyni deyil.
Həmmüəllifli məqaləni də tək müəllifli nəşr kimi məzmun və uyğunluq baxımından yoxlamaq lazımdır.
Məqalə ixtisasınıza və tədqiqatınıza uyğundurmu? Dissertasiya müdafiəsi üçün təqdim olunan nəşrlər onun elmi nəticələrini əks etdirməlidir. Birgə iş başqa mövzuya aiddirsə, adınızın müəlliflər siyahısında olması özlüyündə müdafiəyə hazırlıq məsələsini həll etmir.
Jurnal uyğundurmu? AAK-ın elmi jurnallara və sahəniz üzrə beynəlxalq bazalara dair tələblərini yoxlamaq lazımdır. İndekslənmə jurnalın müvafiq məlumat bazasına daxil edilməsidir. AAK məqalə tələbləri elmi məqsəddən və elm sahəsindən asılıdır. Elmi dərəcələr verilməsi qaydası haqqında Əsasnamə, 2-ci bölmə.
Sizin gördüyünüz iş aydındırmı? AAK birgə işlərdə həmmüəlliflərin iştirak payının göstərilməsinin vacibliyini ayrıca vurğulayır. Buna görə əlyazma təqdim edilməzdən əvvəl məsələnin qoyuluşuna, metodlara, məlumatlara, təhlilə və mətnin hazırlanmasına kimin cavabdeh olduğunu razılaşdırmaq məqsədəuyğundur. AAK-ın həmmüəlliflik barədə izahı.
Nəşrlərin siyahısını mövzu, jurnal, indekslənmə, nəşr tarixi, dissertasiya ilə əlaqə və şəxsi töhfə üzrə ayrıca sütunlarla aparmaq faydalıdır. Belə siyahı hansı tələblərin artıq yerinə yetirildiyini, hansılar üzrə işin davam etdiyini görməyə kömək edir.
Hər müəllifin töhfəsini necə göstərmək olar?
Töhfənin aydın təsviri konkret suala cavab verir: tədqiqatın hansı hissəsini hər bir iştirakçı yerinə yetirib? Vəzifələr fərqli olduğu halda «bütün müəlliflər işdə iştirak edib» ifadəsi kifayət qədər məlumat vermir.
Məqalədə Author Contributions — «Müəlliflərin töhfəsi» bölməsi hazırlamaq olar. Onun adı, yerləşməsi və formatı jurnalın qaydalarından asılıdır.
Geniş istifadə olunan vasitələrdən biri tədqiqatçıların rollarını təsvir edən CRediT sistemidir. Bu sistem konsepsiyanı kimin hazırladığını, metodologiyanı kimin seçdiyini, məlumatları kimin topladığını və emal etdiyini, təhlili, vizuallaşdırmanı və ilkin mətni kimin hazırladığını göstərməyə imkan verir. Bir iştirakçı bir neçə rol yerinə yetirə, eyni rolu isə bir neçə tədqiqatçı bölüşə bilər. CRediT sisteminin təsviri.
Məsələn, töhfələr belə göstərilə bilər:
A müəllifi tədqiqatın konsepsiyasını və metodologiyasını hazırlayıb. B müəllifi məlumatları toplayıb və sistemləşdirib. C müəllifi statistik təhlili aparıb. A və C müəllifləri ilkin mətni hazırlayıb; bütün müəlliflər məzmunun təkmilləşdirilməsində iştirak edib və son versiyanı təsdiqləyiblər.
Bu, real işə uyğunlaşdırılmalı olan nümunədir. Rolları layihənin əvvəlində razılaşdırmaq, məqaləni göndərməzdən əvvəl isə onların faktiki iştirakı əks etdirdiyini yoxlamaq faydalıdır.
