Scopus-da nəşr olunmaq hər bir tədqiqatçı üçün mühüm mərhələdir. Lakin son illər yeni bir dələduzluq dalğası yayılıb: hətta “indeksləşmiş” jurnallar da tələyə çevrilə bilər.
Hər şey zahirdə qaydasında görünür: sayt işləyir, jurnal Scopus bazasında mövcuddur, redaksiya cavab verir. Amma əslində jurnal artıq çıxarılıb sadəcə bu barədə məlumat sistemdə hələ yenilənməyib, nəşriyyat isə bunu bilərək gizlədir.
Gəlin ən çox rast gəlinən üç fırıldaq ssenarisini nəzərdən keçirək.
1. Jurnal artıq çıxarılıb, lakin “Coverage discontinued” qeyd olunmayıb
Bu hal tez-tez baş verir.
Scopus jurnalların statusunu dərhal yeniləmədiyi üçün çıxarılma qərarı ilə bazada “Coverage discontinued” qeydinin görünməsi arasında bir neçə ay keçə bilər.
Bu müddət ərzində nəşriyyatlar kütləvi e-poçt göndərişləri edir, tez nəşr vəd edir və müxtəlif mövzularda məqalələri qəbul edərək çıxarılmazdan əvvəl maksimum pul yığmağa çalışırlar.
Tədqiqatçılar isə jurnalı hələ də Scopus-da görüb özlərini təhlükəsiz hiss edirlər. Halbuki jurnal artıq “ölüb” və tezliklə bazadan silinəcək.
2. Jurnal CSAB tərəfindən “nəzarətə götürülüb” (hold), amma pul qəbul etməyə davam edir
Daha hiyləgər ssenari – jurnal Scopus-un Content Selection & Advisory Board (CSAB) nəzarətinə keçib.
Bu o deməkdir ki, nəşr zəif keyfiyyət, şübhəli siyasət və ya etik pozuntular səbəbindən çıxarılma riski altındadır.
Nəşriyyat bu riskləri bilir, amma müəlliflərə heç nə demir və ödəniş qəbul etməyə davam edir.
Rəsmi çıxarılma baş verdikdə isə müəlliflər əliboş qalır – bu cür məqalələr müdafiə və attestasiya üçün sayılmır.
🛡 Etibarlı Scopus nəşri lazımdır?
Elmi məqalənizin çıxarılmaq təhlükəsi olmayan, sabit və rəsmi indeksləşən jurnalda nəşr olunmasını istəyirsiniz?
📌 Elmi məqalələrin “açar təslim” nəşri — yazılmasından jurnal seçiminə və nəşrə qədər bütün mərhələləri əhatə edir.
✅ İstədiyiniz kvartildə (Q1–Q4)
✅ 100% nəşr zəmanəti
✅ Antiplagiat və AI-yoxlaması daxildir
✅ Yalnız Scopus tərəfindən təsdiqlənmiş jurnallar
3. Rəylərsiz və məntiqsiz hər şeyi dərc edən jurnallar
Daha bir təhlükəli jurnal növü – formal olaraq Scopus-da qalan, amma əslində istənilən məqaləni dərc edən jurnallardır.
Məqalələrin mövzusu jurnalın Aims & Scope bölməsinə uyğun gəlmir, rəy prosesi ya yoxdur, ya da formal xarakter daşıyır. Kim ödəniş edirsə – dərc olunur.
Bəzi məqalələr Scopus-a düşə bilər, amma CSAB yoxlamasından sonra bazadan silinir.
Nəticədə jurnal indeksasiyanı itirir, müəlliflər isə məqalələrini, müdafiə və elmi ad şanslarını, qrant imkanlarını itirirlər.
Necə qorunmalı?
Belə hallara düşməmək üçün bir neçə sadə, lakin effektiv qaydaya əməl edin:
• Jurnalı ödəniş etməzdən əvvəl birbaşa Scopus bazasında yoxlayın:
https://www.scopus.com/sources
• Rəsmi Scopus dəstəyi ilə yazışın – statusu təsdiqləyin:
https://service.elsevier.com/app/home/supporthub/scopus
• Şübhəniz varsa – ödəniş etməyə tələsməyin.
Bir günü yoxlamaya sərf etmək, aylarla əziyyətin və pulun itkisindən yaxşıdır.
Выводы
Elmi dünya getdikcə daha çox rəqəmsallaşır – bu isə manipulyasiya üçün fürsətlər yaradır.
Ona görə bu gün tədqiqatçının əsas “valyutası” – ehtiyatlılıqdır.
Академия статей olaraq biz iki səviyyəli yoxlama tətbiq edirik:
• rəsmi Scopus bazasında
• və nəşriyyatlarla və indeksatorlarla daxili əlaqələr vasitəsilə.
Bizimlə əməkdaşlıq etdikdə, əmin ola bilərsiniz: məqalənizin təqdim olunduğu jurnal həqiqətən də indeksləşir və çıxarılma təhlükəsi yoxdur.
